مادرید، 24 ژوئن 2026- در حالی که جهان برای کربن زدایی رقابت می کند، جستجو برای مرزهای جدید در انرژی های تجدیدپذیر فراتر از خشکی به دریا رفته است. فن‌آوری فتوولتائیک دریایی شناور-پنل‌های خورشیدی مستقر در سطح اقیانوس-به‌عنوان یکی از امیدوارکننده‌ترین مرزها در انتقال انرژی جهانی در حال ظهور است. و اسپانیا، با آفتاب فراوان و خط ساحلی وسیع خود، آماده است تا پیشرو باشد.
تحقیقات جدید دانشگاه کورونیا (UDC) یک یافته مهم را ارائه کرده است: خط ساحلی اسپانیا می تواند بین 4.45 گیگاوات تا 6.48 گیگاوات ظرفیت خورشیدی شناور دریایی را در خود جای دهد، بسته به معیارهای برنامه ریزی فضایی دریایی اعمال شده. در پایان این تخمین، ظرفیت برای تامین 9٪ تقاضای برق کشور کافی است-که سهم قابل توجهی از فناوری است که تا همین اواخر به سختی در رادار صنعت قرار داشت.
مطالعه پشت اعداد
منتشر شده درمجله تولید پاکتر، این مطالعه اولین ارزیابی سیستماتیک پتانسیل خورشیدی فراساحلی اسپانیا را با استفاده از طرح‌های برنامه‌ریزی فضایی دریایی (POEM) این کشور نشان می‌دهد که تحت فرمان سلطنتی 150/2023 تصویب شده است. محققان یک روش صریح فضایی را با استفاده از پلت فرم شناور Merganser که توسط شرکت هلندی SolarDuck به عنوان مرجع توسعه داده است، با فرض ظرفیت واحد 0.52 مگاوات توسعه دادند.
دو سناریو در تحلیل مورد بررسی قرار گرفت. سناریوی 1 فقط به مناطق{2}بالا با پتانسیل بالا که قبلاً برای توسعه باد دریایی شناسایی شده بودند نگاه می‌کرد، و این تحلیل به این نتیجه رسید که مناطق{3}بالا{3} شناسایی شده می‌توانند تا 6.48 گیگاوات انرژی خورشیدی شناور را پشتیبانی کنند. سناریوی 2 دید وسیع تری داشت و به تمام مناطق دریایی که به طور بالقوه می توانستند از انرژی خورشیدی شناور پشتیبانی کنند، بدون احتساب مناطق دریایی محافظت شده (مانند مناطق نظامی یا کشتیرانی)، مناطق ماهیگیری، ذخایر زیست کره دریایی، زیرساخت های انرژی، یا هر فعالیت رقیب دیگری نگاه کرد. در نتیجه بررسی یک منطقه به طور قابل توجهی بزرگتر، پتانسیل قابل نصب تخمین زده شده برای سناریوی 2 در واقع کمتر از سناریو 1 بود و تنها قادر به تولید یا نصب 4.45 گیگاوات انرژی خورشیدی شناور بود.
این نتیجه متضاد یک درس مهم برای صنعت دارد: یک منطقه بزرگتر در دسترس لزوما به ظرفیت قابل نصب بیشتر تبدیل نمی شود. عمق آب یک عامل حیاتی است، زیرا طول سیستم های پهلوگیری و فاصله مورد نیاز بین سکوها را تعیین می کند. بسیاری از مناطق باز شده در سناریوی 2 تکه تکه شده اند یا در آب های عمیق تر واقع شده اند که استقرار سکوهای شناور بزرگ را دشوارتر می کند. یافته‌ها اهمیت در نظر گرفتن مشترک محدودیت‌های فنی و برنامه‌ریزی{4} را هنگام ارزیابی پتانسیل خورشیدی فراساحلی نشان می‌دهد.
جایی که پتانسیل نهفته است
توزیع جغرافیایی پتانسیل خورشیدی فراساحلی اسپانیا بسیار ناهموار است. بر اساس سناریوی بر اساس اولویت مناطق بادی فراساحلی، بیش از 90 درصد از ظرفیت برآورد شده در دو منطقه متمرکز است: تنگه جبل الطارق-دریای آلبوران و جزایر قناری. تحت محدودیت های گسترده تر، دریای مدیترانه نیز پتانسیل توسعه را نشان می دهد.
این غلظت تصادفی نیست. این مناطق از برخی از بالاترین سطوح تابش خورشیدی در اروپا، همراه با آب های نسبتا کم عمق و زیرساخت های دریایی موجود بهره می برند. جزایر قناری، به‌ویژه، به دلیل انزوا در شبکه جزیره‌ای، با هزینه‌های بالای برق روبرو هستند، و انرژی خورشیدی فراساحلی را به یک راه‌حل جذاب برای امنیت انرژی محلی تبدیل می‌کند.
چرا سولار دریایی؟
اگرچه انرژی خورشیدی فراساحلی هنوز در حال توسعه است، اما مزایای قابل توجهی در مقایسه با انرژی خورشیدی خشکی دارد. اولاً، در دسترس بودن زمین برای تولید برق به دلیل افزایش تقاضا برای کشاورزی، حفاظت و شهرنشینی با افزایش استفاده های رقابتی از زمین، همچنان رو به کاهش است، در حالی که اقیانوس فرصت های توسعه نیافته بزرگی را برای تولید برق از سیستم های خورشیدی ارائه می دهد.
دوم، و شاید مهمتر از آن، آب دریا یک اثر خنک کننده طبیعی ایجاد می کند که می تواند عملکرد فتوولتائیک را بهبود بخشد. این مطالعه به تحقیقات قبلی اشاره می‌کند که نشان می‌دهد این اثر خنک‌کننده می‌تواند تولید برق را تا 10.2 درصد در مقایسه با تاسیسات مشابه در خشکی افزایش دهد. برخی از سکوهای PV شناور بازده انرژی بالاتری نسبت به سیستم‌های معمولی نشان داده‌اند، با دوره‌های بازپرداخت از 2.8 تا هفت سال.
سوم، خورشیدی فراساحلی می تواند توسعه باد دریایی را تکمیل کند. این دو فناوری پروفایل های تولید مکمل دارند-باد در شب و در زمستان بیشتر می وزد، در حالی که اوج خورشید در روز و در تابستان. پروژه های دور از ساحل ترکیبی با ترکیب هر دو می تواند به طور قابل توجهی پایداری شبکه را بهبود بخشد و نیاز به ذخیره سازی را کاهش دهد.
از تحقیق تا واقعیت
در حالی که رقم 6.48 گیگاوات نشان‌دهنده پتانسیل است، پروژه‌های واقعی هم‌اکنون رو به جلو هستند. شرکت انرژی اسپانیایی Naturgy، از طریق پلت فرم نوآوری Innovahub خود، با شرکت مهندسی داخلی BlueNewables برای توسعه تاسیسات خورشیدی شناور 1 مگاواتی در سواحل مدیترانه اسپانیا همکاری کرده است. این پروژه شامل دو واحد 500 کیلوواتی از سکوی شناور PV-bos (PhotoVoltaic–Bluenewables Offshore Solutions) است که برای عملیات دریای آزاد طراحی شده است.
ساخت اولین واحد در کارخانه کشتی سازی San Enrique در ویگو در حال انجام است. در ماه مه 2026، این سکو با موفقیت در آب پرتاب شد و اولین تأسیسات خورشیدی شناور فراساحلی قبل از{2}}تجاری در اسپانیا را رقم زد. این سکو برای لنگر انداختن، اتصال و مرحله آزمایش جهانی واقعی به بندر والنسیا کشیده خواهد شد. هدف این پروژه پیشرفت پلت فرم های PV شناور تولید شده از طریق فرآیندهای صنعتی و مدولار مناسب برای تولید-در مقیاس بزرگ، با هدف کاهش هزینه ها، کوتاه کردن زمان تولید و بهبود رقابت پذیری خورشیدی فراساحلی است.
دوام اقتصادی و مسیر رو به جلو
وضعیت اقتصادی انرژی خورشیدی فراساحلی در اسپانیا در حال تقویت است. تحقیقات بر روی مزارع خورشیدی دریایی شناور در منطقه لوانتین-منطقه بالئاریک پارامترهای مالی کلیدی از جمله مخارج سرمایه، هزینه عملیاتی و هزینه یکسان شده انرژی را بررسی کرده است. مطالعات نقشه برداری نشان داده است که مناطق نزدیک ساحل جنوبی در اسپانیا و پرتغال برخی از پایین ترین LCOE را برای PV شناور در اروپا، تقریباً 250 یورو در مگاوات ساعت، ارائه می دهند. شبه جزیره ایبری به طور کلی مقادیر LCOE را در محدوده 340-380 یورو در مگاوات ساعت نشان می دهد. با بلوغ فناوری و گسترش مقیاس، انتظار می رود این هزینه ها بیشتر کاهش یابد.
چارچوب نظارتی اسپانیا نیز برای سازگاری با این بخش نوظهور در حال تغییر است. فراتر از چارچوب برنامه ریزی فضایی دریایی POEM که در سال 2023 ایجاد شد، فرمان سلطنتی 962/2024 اکنون روند مناقصه رقابتی برای صدور مجوز تاسیسات انرژی تجدیدپذیر دریایی را تنظیم می کند. در حالی که برنامه ریزی دریایی فعلی به صراحت فناوری هایی مانند انرژی باد و امواج دریایی را در نظر می گیرد، اما هنوز مناطق خاصی را برای فتوولتائیک های دریایی تعیین نکرده است. روش مطالعه چارچوبی را برای پشتیبانی از استقرار واقع گرایانه-در مقیاس بزرگ این فناوری نوظهور به عنوان تنظیم کننده ها فراهم می کند.
چالش های پیش رو
اگرچه پتانسیل زیادی وجود دارد، منابع انرژی تجدیدپذیر فراساحلی به حل موانع فنی جدی وابسته است. این موانع ناشی از محیط دریایی است که شامل شرایط سخت (خوردگی آب شور، اثر امواج، رسوب زیستی توسط موجودات دریایی) است که توسط تاسیسات انرژی خشکی تجربه نشده است. علاوه بر این، مسائل زیر در توسعه سیستم‌های پهلوگیری مقرون به صرفه که به اندازه کافی قوی هستند تا در برابر شرایط طوفان مقاوم باشند و با شبکه‌های الکتریکی از مکان‌های فراساحلی به شبکه برق خشکی ادغام شوند، نیاز به توجه دارند: l) درک اثرات زیست‌محیطی سیستم‌های انرژی تجدیدپذیر دریایی بر اکوسیستم‌های دریایی؛ و 2) تعیین اینکه آیا رقابت برای فضای اقیانوس با استفاده از مکان هایی که ممکن است در غیر این صورت برای سیستم های انرژی خورشیدی شناور مناسب باشند وجود خواهد داشت یا خیر.
طرحی برای مدیترانه و فراتر از آن
پتانسیل خورشیدی فراساحلی اسپانیا یک داستان مجزا نیست. حوضه مدیترانه، با تابش خورشیدی بالا و خطوط ساحلی پرجمعیت، دارای بسیاری از ویژگی‌هایی است که اسپانیا را به یک بستر آزمایشی ایده‌آل تبدیل می‌کند. ایتالیا، یونان، و دیگر کشورهای جنوب اروپا از نزدیک در حال مشاهده هستند.
آنچه که تحقیقات دانشگاه کورونیا نشان داده است این است که خورشیدی فراساحلی دیگر مفهومی نظری نیست. با 6.48 گیگاوات ظرفیت بالقوه، اسپانیا می تواند از نیروی خورشید در آب های خود استفاده کند تا نزدیک به یک دهم نیاز برق کشور را برآورده کند. تکنولوژی اینجاست. چارچوب نظارتی در حال شکل گیری است. اولین پروژه ها در آب هستند. سوال دیگر نیستآیاخورشیدی فراساحلی بخشی از ترکیب انرژی اسپانیا خواهد شد، اماچقدر سریعمی تواند مقیاس پذیر باشد.
همانطور که یکی از ناظران صنعت می گوید: خورشید همیشه بر اسپانیا می تابد. حالا ممکن است به زودی از دریاهایش نیز بدرخشد.
